Złota Księga Pamięci Gminy Trzemeszno. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1921

Wspólnie 15 sierpnia  uczciliśmy 102. rocznicę Bitwy na przedpolach Warszawy. Wydarzenie powszechnie nazywane „Cudem nad Wisłą”. Przełom na froncie doprowadził do zatrzymania natarcia sowietów przeciwnatarciem Wojska Polskiego. Powstrzymania zagrażającego krajowi pochodu  bolszewików. Lenin, Trocki, Tuchaczewski, Stalin, Dzierżyński i wielu innych komunistów dążyło do pokonania  Europy, do narzucenia internacjonalistycznego „ustroju komunistycznej sprawiedliwości”. Zatrzymanie ofensywy Tuchaczewskiego na przedpolach Warszawy to zwycięstwo Polski nad zarazą bolszewicką.  Sukces możliwy dzięki niezłomności żołnierzy walczących na froncie pod rozkazami głównodowodzącego armią komendanta Józefa Piłsudskiego. Ochotnikami dowodził generał Józef Haller. Wśród rzeszy ofiarnie walczących byli trzemesznianie!

Ustalono 91 nazwisk bohaterskich trzemesznian i tyleż biogramów spisano, 28 żołnierzy oddało życie na froncie lub w szpitalach. Zwycięstwo należało utrzymać. Ochraniając w okresie międzywojennym granicę wschodnią zginęło 2, a kolejnych 17 istnień zabrała II wojna światowa. Były wśród nich 3 ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych i 9 sowieckich. Zginęli od strzałów w tył głowy w Katyniu, Charkowie, Miednoje i Kuropatach. Razem 47 istnień, czyli ponad połowie stawających w obronie Ojczyzny nie dane było przeżyć najbliższych dwudziestu lat wywalczonej wolności.

Zestawienia dokonano na podstawie ksiąg metrykalnych USC Trzemeszno. Korzystano z zasobów Muzeum Regionalnego w Trzemesznie – placówki społecznej w fazie powstawania. Wiele lat kwerend prowadzonych w zbiorach archiwalnych. Docierano do rozproszonych źródłowych materiałów dokumentacyjnych. Korzystano z udostępnionych wspomnień i pamiątek rodzinnych.

Podczas spotkania w gościnnym Domu Kultury zaprezentowano książkę „Złota Księga Pamięci Gminy Trzemeszno. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1921” autorstwa dr. Andrzeja Leśniewskiego. Książka stanowi kontynuację projektu „Trzemeszeńska lista uczestników walk o niepodległość w 100. Rocznicę Bitwy na przedpolach Warszawy” realizowanego cyklicznie na naszej stronie i profilu. Wydaną w wersji elektronicznej publikację symbolicznie o godzinie 18.00 uruchomiła Edyta Kubiak. 15 sierpnia przed 102. laty poległ w walce siedemnastolatek Kazimierz Chmielewski. Formaty Epub i PDF można pobrać z naszej strony. www.trzemeszno.pl; zakładka Dla turysty/Zapisani w historii Trzemeszna i okolicy i odczytać na cyfrowych urządzeniach mobilnych. Dla Epub użyjemy dowolnej aplikacji Android i iOS; dla PDF programy Adobe Reader czy Fox Reader. Wszystkie e-booki udostępniliśmy bezpłatnie, bez konieczności logowania. Wszelkie prawa do korzystania z treści utworu są dozwolone, uprasza się jedynie o rzetelne podawanie źródeł. Obie wersje cyfrowe opracował Marceli Konieczny. W składzie redakcyjnym książki wymienimy także prezesa prężne działającej Fundacji „Kierunek Kultura”, Dariusza Leśniewskiego.

Kameralną salę Domu Kultury wypełnili mieszkańcy i potomkowie rodzin bohaterów przybyli specjalnie z różnych terenów kraju. Obecni byli przedstawiciele organizacji pozarządowych i władz samorządowych, z przewodniczącym RM Benedyktem Nitką i zastępcą burmistrza Dariuszem Jankowskim na czele.

Tekst Andrzej Leśniewski. Foto Edyta Kubiak. 

Książka do pobrania TUTAJ