Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.
Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Czwartek, 29 lutego 2024
Imieniny: Lutosław, Roman, Teofil
pochmurno
10°C

Trzemeszno średniowieczne

Trzemeszno dumne jest z roli przypisywanej miastu w kształtowaniu początków państwowości polskiej, chociaż dotychczasowe badania wczesnośredniowiecznej struktury terytorialnej ziem wielkopolskich przekazów nie potwierdziły. Powszechnie przyjmujemy, że na terenie obejmującym także mikroregion trzemeszeński nastąpiło zjednoczenie plemion dokonane przez Polan gnieźnieńskich. Powstało ponadplemienne państwo z ośrodkiem władzy dziedzicznej dynastii Piastów. Odkryty wczesnośredniowieczny gród w Lubiniu, na północny wschód od Trzemeszna, datowany jest na pierwszą połowę VIII do X wieku.

W literaturze wiele miejsca poświęcono postaci świętego Wojciecha i datacji powstania klasztoru w Trzemesznie. Podanie głosi, że w owym czasie istniał tu kościół. Współczesne badania archeologiczne nie potwierdzają tradycyjnego przekazu o przejściowym złożeniu w 997 roku ciała świętego męczennika w Trzemesznie, którego kanonizacja nastąpiła w Gnieźnie dwa lata później.

Osadzony w Trzemesznie przez Bolesława III Krzywoustego klasztor Kanoników Regularnych nie posiada dokumentu fundacyjnego. Działo się to po 1113 roku, a przed 1138 rokiem, zaś zawężając, kongregacja założona została prawdopodobnie pomiędzy latami 1115-1135. Rzekomy przywilej opatrzony datą 28 kwietnia 1145 roku sporządzony zastał sto lat później. Drugim zachowanym dokumentem, a pierwszym oryginalnym wskażemy przywilej nadania wystawiony 2 marca 1146 roku, w którym czytamy „Legat Humbald uczynił wiadomym, że będąc w Gnieźnie, młodsi synowie nieżyjącego już księcia Bolesława Krzywoustego, książęta Bolesław i Mieszko Stary razem z braćmi Henrykiem Sandomierskim i Kazimierzem Sprawiedliwym nadali kościołowi klasztornemu w Trzemesznie kaplicę NMP w Górze k. Łęczycy...”. Wtedy już klasztor istniał. Trzecim znanym dokumentem jest Bulla protekcyjna datowana 31 maja 1147 roku wystawiona przez papieża Eugeniusza III.

Kanonicy regularni, czyli Zakon Kanoników Regularnych Świętego Augustyna Kongregacji Laterańskiej Najświętszego Zbawiciela w Trzemesznie upowszechniał kult świętego Wojciecha. W uprawianiu liturgii nawiązywano do tradycji kanonicznej upatrującej główne zadanie w odmawianiu wspólnej publicznej modlitwy. Kanonicy opracowali model duchowości opartej na wychwalaniu kapłaństwa. Materialnymi skarbami zachowanymi z owego czasu są kielich romański, tzw. kielich św. Wojciecha z agatową czaszą z X wieku, kielichy romańskie, tzw. Dąbrówki I z należącą do niego pateną i kielich królewski tzw. Dąbrówki II. Skarby przechowuje Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Tworzona wiekami biblioteka klasztorna zlikwidowana przez prusaków nie zachowała się.

Założenie Trzemeszna było przedsięwzięciem zapewniającym zwiększenie dochodów z opłat celnych, targowych czy inwestycji czynionych przez mieszkańców. Jako miasteczko Trzemeszno wymieniono po raz pierwszy w potwierdzeniu dawnych przywilejów dokonanym w 1368 roku przez Kazimierza Wielkiego. Przywileje dla klasztoru z ośrodkiem miejskim w latach 1386 i 1388 wystawił król Władysław Jagiełło. Być może formalny akt lokacji Trzemeszna nigdy nie powstał, zaś klasztor stopniowo przekształcał osadę w miasto na prawie niemieckim. Procedowanie ówcześnie nie należało do rzadkości.

Analizując pobór uchwalonej w 1459 roku cyzy, czyli specjalnego podatku od miast możemy przyjąć, iż Trzemeszno średniowieczne było ośrodkiem miejskim nieporównanie mniejszym od Gniezna, a dwukrotnie większym od Mogilna. Studiując zapisy dokumentów z XV wieku odnajdujemy na uniwersytecie krakowskim 11 studentów pochodzących z Trzemeszna. Sto lat później w mieście działało około 60 warsztatów rzemieślniczych. Dominowały cechy szewców, kowali, kołodziei, krawców, rzeźników i piekarzy.

W 1656 roku w polu między wsiami Lubiń i Cytrynowo nieopodal Trzemeszna hetman polny koronny Stefan Czarniecki stoczył potyczkę ze Szwedami. Dnia 24 sierpnia miasto pozbyło się Szwedów, jednakże zapłaciło wysoką cenę. Spaleniu uległa blisko połowa budynków miejskich. Wiek później, za sprawą Kanoników Regularnych, szczególnie opata Michała Kosmowskiego nastąpił rozkwit miasta. Założono przemysłową dzielnicę Nowe Miasto, wybudowano przedmieście św. Michała, gdzie usytuowano i łożono na utrzymywanie szpitala, ochronki i szkoły elementarnej. Nieopodal zabudowań klasztornych wybudowano gmach szkoły gimnazjalnej i ustanowiono fundację. Collegium Tremesnense oferowało możliwość nieodpłatnego kształcenia 12 alumnom.

Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Przeglądasz tę stronę w trybie offline.
Przeglądasz tę stronę w trybie online.