Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.
Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Czwartek, 29 lutego 2024
Imieniny: Lutosław, Roman, Teofil
pochmurno
10°C

Mniejszości tu osiadłe

Zarys historii społeczności żydowskiej w Trzemesznie 

Przez wieki miasto było własnością klasztoru, a osiedlać się w nim mogli wyłącznie katolicy.  Zmiany w strukturze narodowościowej i wyznaniowej społeczności Trzemeszna nastąpiły dopiero po II rozbiorze, kiedy miasteczko dostało się pod panowanie króla Prus. Pojawili się wówczas pierwsi ewangelicy, a wkrótce i Żydzi.  Ich obecność w Trzemesznie miała wpisać się na trwałe w historię miasta przez następne 150 lat. Trzeba jednak przyznać, że przez okres zaborów Trzemeszno w głównej mierze zachowało polski charakter, zdecydowaną większość mieszkańców stanowili Polacy, a procent osiadłych tu ewangelików i wyznawców mojżeszowych razem wziętych nie przekraczał 30%.  Było to nawet pewnym ewenementem na skalę Wielkopolski, gdzie z biegiem czasu liczba ludności przede wszystkim niemieckiej, ale także żydowskiej, zwiększała się. 

Pierwsi Żydzi osiedlili się w Trzemesznie na przełomie XVIII i XIX wieku.   W 1796 roku mieszkało w mieście 3 Żydów (na 766 mieszkańców).   Ich liczba wkrótce szybko wzrosła: w 1843 roku było ich 413, w 1857 roku (z 6 wioskami) - 420 (82 rodziny),  w latach 1885-1887 - 350, a w 1905 roku – 169.  Jak widać na początku XX wieku  liczba Żydów w Trzemesznie zaczęła spadać, w 1913 roku było ich 114. Wpływ na to miało kilka czynników: zaraza, bardzo wysoka umieralność dzieci (do 10. roku dożywała zaledwie połowa urodzonych) oraz przede wszystkim emigracja. 

Zmiany w sytuacji demograficznej Trzemeszna przyniosło odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 roku. Wielu z trzemeszeńskich Niemców, jak i Żydów wyprowadziło się z miasta. Masowy odpływ Żydów z Trzemeszna spowodowany był faktem, że wybrali oni tak zwaną opcję niemiecką i większość z nich wyjechała w latach 1919-1921. Na początku lat 20. ubiegłego wieku ze względu na wciąż malejącą liczbę wyznawców zaczęły się też ważyć losy trzemeszeńskiej gminy żydowskiej.  Ostatecznie została rozwiązana przed wojną i weszła do gminy inowrocławskiej.

Historię trzemeszeńskich Żydów kończy wybuch II wojny światowej. Pierwszymi jej ofiarami  byli bracia Itzig Abraham i Leo Haase. Wraz z grupą obrońców miasta zostali rozstrzelani 5 października 1939 roku w Kociniu. 

W ramach akcji przeprowadzonej na rozkaz rządu centralnego Rzeszy i tzw. Namiestnika Kraju Warty Arthura Greisera, w celu oczyszczenia z Żydów małych miasteczek Wielkopolski, 17 mieszkańców wyznania mojżeszowego wysiedlono do obozu przejściowego w Gnieźnie, skąd zostali deportowani do getta w Piotrkowie Trybunalskim i gdzie trafili 13 grudnia 1939 roku. Według relacji mieszkańców Trzemeszna pozostałą około 20-osobową grupę Żydów pozbawiono życia w przeprowadzonych potajemnie egzekucjach również jesienią 1939 roku. 

 Więcej informacji na temat historii trzemeszeńskich Żydów można znaleźć tutaj: https://zydzi-trzemeszno.pl/

Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Przeglądasz tę stronę w trybie offline.
Przeglądasz tę stronę w trybie online.