Oprowadzanie Trasą Obrona Narodowa Trzemeszna 1939

Oprowadzanie z udziałem Miejskiego Przewodnika Turystycznego było propozycją dla mieszkańców przygotowaną przez Urząd Miejski Trzemeszna. Skorzystała grupa mieszkańców, w tym zuchy i harcerze. Trasę zatytułowano Obrona Narodowa Trzemeszna. 

Organizatorami ONT byli burmistrz Kazimierz Jarosław Marian Szymański (1901-1939) powołujący formację na Trzemeszno miasto i wójt Bolesław Wojciech Jan Zawalicz-Mowiński (1903-1993) - na Trzemeszno wieś. Gdy obaj urzędnicy wykonali polecenia nakazujące opuszczenie miasta w nocy z 6 na 7 września, dowódcą ONT mianowali mistrza rzeźnickiego Andrzeja Marchlewicza. Niemiecki Wehrmacht po wkroczeniu do Trzemeszna urządził w budynku magistrackim karcer, a w hotelu obok (Schwarzer Adler -obecnie gmach domu kultury i biblioteki) siedzibę dowództwa wojsk niemieckich, sztabu żandarmerii i sąd doraźny nad Polakami. Tam sądzono Czesława Nowaka pełniącego wcześniej straż przy wieży ciśnień.

Opowieść przewodnika wykraczała poza cezury czasowe września 1939 roku. Odświeżono pamięć rodziny kupców trzemeszeńskich. Katarzynę i Szymona Wolniaków z ich młodszym synem Julianem aresztowano i zgładzono, natomiast Marian zginął w wojnie obronnej 1939 roku.  Zwiedzający spacerując ulicami miasta przystawali przy kamienicach dowiadując się gdzie niemieccy okupanci urządzili kantynę, kasyno, noclegownie na odpoczynek dla żołnierzy czy miejsce pobytu dziewcząt, członkiń Młodzieży Hitlera. 

Przed nami spotkanie 30 września. Zapraszamy do Bazyliki, jej podziemi i wystawy pod chórem.

Andrzej Leśniewski