AK tworzyli bohaterscy żołnierze, trzemesznianie także

80 rocznica utworzenia Armii Krajowej, czyli największej walczącej na frontach II wojny światowej armii podziemnej przypominają wydarzenia z 14 lutego 1942 roku. Wtedy nazwano tak działające już w kraju Siły Zbrojne podlegające Naczelnemu Wodzowi i rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie. AK powstała w wyniku przemianowania istniejącego od 13 listopada 1939 roku Związku Walki Zbrojnej. ZWZ wyrosła ze struktur wojskowych utworzonej 27 września 1939 roku Służby Zwycięstwu Polski.

Tworząc struktury krajowe ZWZ realizowała akcję scaleniową. Pod komendę ZWZ weszli starsi harcerze Szarych Szeregów i działające na naszym terenie Tajna Organizacja Narodowa i Wojskowa Organizacja Ziem Zachodnich. WOZZ zanim została częścią ZWZ sama przeprowadziła działania scalające. Struktury WOZZ utworzyły cztery organizacje, w tym Wielkopolska Organizacja Wojskowa. Walcząc w konspiracji życie za Polskę oddało wielu mieszkańców naszej gminy. Wiemy o holocauście braci Owczarzaków i martyrologii Artura Baumgarta. Przygotowywany do druku kolejny tom książki o II wojnie światowej w Trzemesznie odsłania kolejnych bohaterów:

 „Tworzenie komórki WOW w Trzemesznie podjęto pomiędzy październikiem a grudniem 1939 roku. Jej członkiem był Walerian Kaszyński, a starszym dziesiątki trzemesznianin Kwiatkowski. Najpóźniej w styczniu 1940 roku podobną komórkę powołano w Popielewie. Na jej czele wymienia się Witolda Semrau pseudonim Mały Czarny. Do organizacji w Popielewie należeli: Bernard Semrau pseudonimy Lis Bury i Wyszomirski, Marian Semrau, Edmund Winkel pseudonim Czarny Kruk i Alfons Furche z Krzyżownicy”.

„Do TON należeli urzędnicy, gospodarze i członkowie ziemiańskich rodzin regionu. Zadanie tworzenia komórki trzemeszeńskiej (struktura „piątki liniowej”) otrzymał Henryk Bartz. Członkami TON w kierunku od Gniezna na Trzemeszno-Mogilno byli, Stefania Bartz z Lubinia, urzędnik państwowy Antoni Gajewski z Kwieciszewa, sierżant Władysław Kostuj z Mogilna, uczeń gimnazjum i liceum w Trzemesznie Bogdan Stefanowski z Osówca, bankowiec Edmund Witakowski, Jan Wojtczak z Wylatowa – maturzysta liceum w Gnieźnie z 1939 roku”.

Tekst dr Andrzej Leśniewski. Fot. udostępnił p. Janusz Owczarzak