KOMUNIKAT WETERYNARYJNY

W trosce o bezpieczeństwo publiczne, zdrowie zwierząt, bezpieczeństwo żywności oraz właściwe warunki utrzymywania zwierząt Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gnieźnie przypomina o podstawowych obowiązkach, które spoczywają na ich hodowcach, właścicielach i opiekunach. Przepisy te dotyczą gospodarstw przydomowych i komercyjnych hodowli. Obowiązki obejmują również osoby utrzymujące pojedyncze zwierzę gospodarskie, kilka sztuk drobiu albo zwierzęta utrzymywane wyłącznie hobbystycznie i na własne potrzeby.

Rejestracja i oznakowanie zwierząt gospodarskich i towarzyszących
Zwierzęta gospodarskie oraz w niektórych przypadkach zwierzęta towarzyszące podlegają obowiązkowi rejestracji. Obowiązki związane z oznakowaniem i rejestracją różnią się w zależności od gatunku i charakteru hodowli. System identyfikacji i rejestracji zwierząt obejmuje m.in. bydło, owce, kozy, świnie, koniowate, jeleniowate oraz wielbłądowate.
Osoba utrzymująca takie zwierzęta powinna:
- zadbać o prawidłowe oznakowanie zwierząt;
- terminowo zgłaszać ich urodzenia, przybycia, przemieszczenia, padnięcia i ubój;
- prowadzić wymaganą dokumentację;
- nabywać zwierzęta wyłącznie z legalnego i udokumentowanego źródła.
Obowiązki te dotyczą również zwierząt gospodarskich utrzymywanych jako zwierzęta towarzyszące np. świnie wietnamskie i getyńskie. W rozumieniu przepisów nadal są one świniami, dlatego miejsce ich utrzymywania musi zostać zarejestrowane, a same zwierzęta prawidłowo oznakowane i zgłoszone do bazy ARiMR.
Posiadacze świń muszą również przestrzegać zasad bioasekuracji związanych z afrykańskim
pomorem Świń.
Niezależnie od formalności dopełnianych w ARiMR gospodarstwa i inne miejsca utrzymywania zwierząt lądowych powinny zostać zgłoszone także do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Gnieźnie w celu nadania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (WNI).

Dobrostan zwierząt gospodarskich i towarzyszących
Każdy właściciel lub opiekun zwierzęcia ma obowiązek zapewnić mu odpowiednie warunki, właściwą opiekę oraz ochronę przed cierpieniem.
Zwierzęta muszą mieć zapewnione:
- odpowiednią ilość właściwej paszy i stały dostęp do czystej wody;
- schronienie przed deszczem, śniegiem, wiatrem, mrozem i nadmiernym nasłonecznieniem;
- suche i bezpieczne miejsce odpoczynku;
- właściwą wentylację oraz możliwość swobodnego przyjęcia naturalnej pozycji;
- regularną kontrolę stanu zdrowia oraz pomoc lekarza weterynarii w przypadku choroby lub urazu.
W czasie upałów szczególnie ważne jest zapewnienie zwierzętom cienia, wentylacji i odpowiedniej ilości wody. Zwierząt nie wolno pozostawiać w zamkniętych samochodach ani nagrzanych pomieszczeniach. Zimą muszą mieć dostęp do suchego i osłoniętego miejsca oraz wody.
Pozostawianie zwierzęcia w warunkach atmosferycznych zagrażających jego zdrowiu lub życiu, brak wody i karmy, rażące zaniedbanie albo porzucenie mogą zostać uznane za znęcanie się nad zwierzęciem.

Zgłoszenie miejsca utrzymywania drobiu
Każde miejsce, w którym utrzymywany jest drób lub inne ptaki, należy zgłosić Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w Gnieźnie. Dotyczy to również niewielkiego chowu przydomowego - na przykład kilku kur, kaczek, gęsi, indyków, przepiórek lub ptaków ozdobnych - nawet jeżeli jaja i mięso są przeznaczone wyłącznie na własne potrzeby. Z obowiązku zgłoszenia zwolnione są wyłącznie ptaki stale utrzymywane w pomieszczeniach mieszkalnych.
Zgłoszenie miejsca utrzymywania ptaków jest odrębną procedurą i nie jest tożsame z rejestracją.
Obowiązek zgłaszania miejsc utrzymywania drobiu i innych ptaków wynika z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2026 r.

Rejestracja pasiek i obowiązki pszczelarzy
Każda pasieka, niezależnie od liczby utrzymywanych rodzin pszczelich oraz celu ich utrzymywania (towarowego, hobbystycznego czy na własne potrzeby), podlega obowiązkowi zgłoszenia do
Powiatowego Lekarza Weterynarii. Po dokonaniu zgłoszenia pasiece nadawany jest weterynaryjny numer identyfikacyjny, a właściciel otrzymuje zaświadczenie o wpisie do rejestru pasiek. Na wniosek pszczelarza Powiatowy Lekarz Weterynarii może wydać zaświadczenie o liczbie pni pszczelich lub o przezimowaniu rodzin pszczelich.

Zgłaszanie chorób i padnięć zwierząt
Nagły wzrost liczby padnięć, nietypowe zachowanie zwierząt, agresja, ślinienie, trudności w połykaniu, zaburzenia poruszania się, duszność lub inne niepokojące objawy należy niezwłocznie zgłosić Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii albo lekarzowi weterynarii.
Do czasu otrzymania dalszych instrukcji nie należy przemieszczać, sprzedawać ani poddawać ubojowi zwierząt podejrzanych o chorobę zakaźną. Padłe zwierzęta gospodarskie należy zgłosić uprawnionemu podmiotowi, który odbierze je i zagospodaruje zgodnie z przepisami.

Sprzedaż żywności pochodzenia zwierzęcego
Rozpoczęcie sprzedaży jaj, mleka, śmietany, miodu, mięsa, ryb, tuszek, przetworów oraz innych produktów pochodzenia zwierzęcego wymaga wcześniejszej rejestracji odpowiedniej działalności. Dotyczy to także sprzedaży na niewielką skalę — bezpośrednio z gospodarstwa, na targowisku, przez Internet, sąsiadom, sklepom lub restauracjom. Najczęściej właściwą formą działalności będzie:
- sprzedaż bezpośrednia — SB;
- rolniczy handel detaliczny — RHD.
Należy również pamiętać, że mięsa pozyskanego w ramach uboju przeprowadzonego „na użytek własny” nie wolno wprowadzać do obrotu na rzecz osób trzecich.

Szczepienie psów przeciwko wściekliźnie
Każdy pies, który ukończył trzeci miesiąc życia, musi zostać zaszczepiony przeciwko wściekliźnie w ciągu kolejnych 30 dni. Następne szczepienia należy wykonywać nie rzadziej niż co 12 miesięcy.
Właściciel powinien zachować zaświadczenie 0 szczepieniu lub odpowiedni wpis w paszporcie zwierzęcia. Brak obowiązkowego szczepienia psa przeciwko wściekliźnie podlega karze grzywny. Obowiązek ten wynika z art. 44 ustawy o zdrowiu zwierząt.
W związku ze stwierdzeniem w 2025 r. przypadku wścieklizny u nietoperza na terenie miasta Gniezna Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gnieźnie zaleca również szczepienie kotów, zwłaszcza wychodzących i mających możliwość kontaktu z dzikimi zwierzętami. Szczepienie kotów nie jest obecnie powszechnym obowiązkiem, jednak stanowi skuteczną ochronę zarówno dla zwierzęcia, jak i jego opiekunów.
Nie należy dotykać gołymi rękami nietoperzy ani innych dzikich zwierząt, które są ranne, padłe lub zachowują się w nietypowy sposób. Takie przypadki należy zgłaszać Inspekcji Weterynaryjnej, przedstawicielom władzy lokalnej lub lekarzom weterynarii.

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gnieźnie zachęca do kontaktu przed zakupem zwierzęcia, rozpoczęciem chowu, dokonaniem uboju, rozpoczęciem sprzedaży produktów pochodzenia zwierzęcego lub podjęciem innego rodzaju działalności, takiej jak: transport i obrót zwierzętami, paszami, produktami spożywczymi oraz ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego. Pozwoli to uniknąć nieświadomego naruszenia przepisów i związanych z tym konsekwencji.

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Gnieźnie
Dariusz Nowaczyk