100 lat temu prymas August Hlond odwiedził Trzemeszno. Historyczna tablica odzyska dawny blask!

9 października 1926 roku Trzemeszno było świadkiem wyjątkowego wydarzenia. Dokładnie sto lat temu do naszego miasta przybył arcybiskup August Hlond, nowo mianowany Prymas Polski, udający się na uroczysty ingres do Gniezna. Dziś, w setną rocznicę tej wizyty, historia w niezwykły sposób łączy się z teraźniejszością. Tablica ku czci Powstańców Wielkopolskich, którą wówczas poświęcił prymas, jest obecnie odnawiana w ramach remontu trzemeszeńskiego mauzoleum. Jak wyglądał tamten październikowy wieczór? Dzięki archiwalnemu numerowi „Przewodnika Katolickiego” z 24 października 1926 roku możemy przenieść się o sto lat wstecz i poznać atmosferę uroczystego powitania dostojnego gościa.

„Wieczorem odbył się uroczysty wjazd powozem X. Arcybiskupa Prymasa w mury prastarego Trzemeszna wśród blasków pochodni i szumu chorągwi”. Prymasa witali licznie zgromadzeni mieszkańcy, duchowieństwo oraz przedstawiciele zgromadzenia salezjanów. Przed trzemeszeńską świątynią uroczyste przemówienie wygłosił ówczesny proboszcz, ks. Kowalski, zwracając się do arcybiskupa słowami: „Witaj nam Hospodynie! [...] Idziesz, wielki żeglarzu, ku pracy wielkiej, ale dziś jeszcze ten wieczór do Ciebie należy, spocznij tu, nim jutro zasiądziesz na tronie Prymasów”.

Przy biciu dzwonów i wystrzałach z moździerzy prymas wszedł do kościoła, gdzie modlił się przed ołtarzem św. Wojciecha i oddał cześć jego relikwiom. Jednym z najważniejszych momentów wizyty było poświęcenie tablicy pamiątkowej ku czci Powstańców Wielkopolskich. Następnie arcybiskup przemówił z balkonu probostwa do zgromadzonych mieszkańców. Tego samego wieczoru poświęcił również tablicę upamiętniającą pobyt w Trzemesznie w 1919 roku Achillesa Rattiego, późniejszego papieża Piusa XI. Nazajutrz, 10 października 1926 roku, po odprawieniu porannej Mszy Świętej, prymas August Hlond wyruszył do Gniezna. Żegnali go mieszkańcy, przedstawiciele organizacji i bractw, dzieci szkolne. Jak odnotował kronikarz, rozlegały się okrzyki: „Nasz Prymas niech nam żyje!”

Sto lat później – historia odzyskuje dawny blask
Dokładnie sto lat po tych wydarzeniach Gmina Trzemeszno realizuje zadanie polegające na remoncie i konserwacji Mauzoleum Powstańców Wielkopolskich na cmentarzu parafialnym w Trzemesznie. W ramach prowadzonych prac odnowiona zostanie również ta sama historyczna tablica, którą 9 października 1926 roku poświęcił prymas August Hlond. Prace konserwatorskie są już na zaawansowanym etapie. Dotychczas wykonano oczyszczenie obiektu z wieloletnich nawarstwień, zabrudzeń i glonów oraz przeprowadzono dezynfekcję biologiczną. Usunięto luźne elementy i osłabione tynki, wykonano niezbędne wzmocnienia konstrukcyjne, zabezpieczenia antykorozyjne, naprawy pęknięć, rys i ubytków, a także iniekcje przeciwwilgociowe. Zrealizowano również część prac wykończeniowych z uwzględnieniem przyjętej kolorystyki obiektu. Przed wykonawcą pozostają końcowe prace obejmujące wykończenie boniowania, schodów i postumentu, konserwację historycznego krzyża oraz tablicy pamiątkowej, a także wykończenie kolumnady i montaż tablicy informacyjno-edukacyjnej. To szczególny moment, w którym historia zatacza symboliczne koło. Tablica poświęcona przed stu laty przez Prymasa Polski, będąca świadectwem pamięci o bohaterach Powstania Wielkopolskiego, zostanie zachowana dla następnych pokoleń.

Dofinansowanie zadania
Realizacja przedsięwzięcia jest możliwa dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Nazwa zadania: „Remont i konserwacja Mauzoleum Powstańców Wielkopolskich w Trzemesznie oraz montaż tablicy informacyjno-edukacyjnej”.

Gmina Trzemeszno pozyskała na realizację zadania pn. „Remont i konserwacja Mauzoleum Powstańców Wielkopolskich w Trzemesznie oraz montaż tablicy informacyjno-edukacyjnej” 54 400 zł dofinansowania ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury-państwowego funduszu celowego Całkowita wartość przedsięwzięcia wynosi 80 000 zł.

Źródło historyczne: „Przewodnik Katolicki”, nr 43 z 24 października 1926 r., relacja z uroczystości ingresu arcybiskupa prymasa Augusta Hlonda w Trzemesznie i Gnieźnie.